ظاهرگرایی و تأثیرآن بر تفسیر قرآن با رویکرد اندیشه سلفیه با نگاه تربیتی و اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

موسسه آموزش عالی حوزوی حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام)

10.48310/qej.2025.17178.1035

چکیده

سلفیه از فرقه‌های تازه بنا شده که خود را تابع سلف صالح می‌دانند و اهتمام بر احیای سنت و شیوه سلف صالح و تبعیت از پیامبراسلام (صلی الله علیه وآله وسلّم) وصحابه و تابعین دارند. آن‌ها در تفسیر آیات قرآن، خود را پای بند به آیات صحابه و تابعین می‌دانند. ازنظرآن‌ها عقل جایگاهی ندارد و برای آن حجتی قائل نیستند. سلفی‌ها پیوسته به ظاهر آیات تمسک کرده و ساختار تفسیری آن‌ها احادیث می‌باشد. این مقاله باروش توصیفی‌تحلیلی و استنادبه کتب معتبر،تدوین شده‌است.فهم روش‌های تفسیری و انتخاب روش‌های صحیح و چگونگی استفاده از احادیث به شیوه درست بانگاه تربیتی و اجتماعی ازاهداف مهم این پژوه می‌باشد. با توجه به کاستی که در روش تفسیری صحابه و تابعین وجود دارد وجوب بررسی اسناد و دلالت احادیث، پرداختن به روش تفسیری سلفیه ضرورت پیدا می‌کند، تا درپرتو آن ضعف و نقد تفسیر آشکار شود و بتوان به روش صحیح تفسیری و فهم صحیح آیات دست یافته و بطلان شیوه آن‌ها دانسته شود.آن‌چه به عنوان ره‌آوردپژوه از این تحقیق استنباط می‌شود این است که؛ سلفی‌ها برای اثبات ادعای خود از آیات قرآن و احادیث استفاده می‌نمایند، که هردو روش قابل نقد و گاهی با آیات دیگر که دعوت به تفکر و تعقل می‌کند مغایرت دارد. ظاهرگرایی و جمود آن‌ها بر ظاهر قرآن، از اصلی‌ترین عوامل نقصان روش آنان است، لذا تحقیق پیش‌رو اهتمام دارد تا به طور تفصیلی به بیان دلائل ونقد آن از درون آیات قرآن و روایات با توجه به نکات تربیتی و اجتماعی همراه با رویکرد انتقادی بر اندیشه سلفیه بپردازد

کلیدواژه‌ها