تجلی قرآن در آموزه‌های تربیتی امام صادق (ع) ( تحلیل محتوایی آموزه‌ها در پرتو کلام الهی )

نویسندگان

1 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

3 گروه مطالعات اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

10.48310/qej.2025.18054.1045

چکیده

امام صادق (ع) به‌عنوان قرآن ناطق و یکی از بزرگ‌ترین معلمان تربیت اسلامی، الگویی جامع و بی‌بدیل در عرصه تربیت اجتماعی، اخلاقی و علمی ارائه داده‌اند که ریشه در آموزه‌های اصیل قرآنی دارد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیل محتوایی و تطبیقی، به واکاوی ابعاد اختصاصی و نوآورانه آموزه‌های تربیتی امام صادق (ع) در پرتو کلام الهی می‌پردازد. این پژوهش در صدد پاسخگویی به این پرسش است که مؤلفه‌های اختصاصی و نوآورانه آموزه‌های تربیتی امام صادق (ع) با قرآن کریم همسو است، دارای نوآوری‌های متمایز است؟ در این راستا، با بررسی روایات و سیره عملی امام صادق (ع) و تطبیق آن با آیات قرآن کریم، سه محور اصلی تربیت اجتماعی (مانند تربیت نخبگان و مدیریت تعاملات اجتماعی)، تربیت اخلاقی (مانند تأکید بر حسن خلق و بیداری وجدان) و تربیت علمی (مانند ترویج تفکر انتقادی و پرورش استعدادها) مورد تحلیل قرارگرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد آموزه‌های تربیتی امام صادق (ع) با قرآن کریم همسو بوده و درعین‌حال، دارای نوآوری‌هایی هستند که آن را از سایر مکاتب تربیتی متمایز می‌سازد و قابلیت پاسخگویی به نیازهای تربیتی جوامع معاصر را نیز دارد. این مقاله با ارائه مدلی مفهومی از نظام تربیتی امام صادق (ع)، زمینه را برای پژوهش‌های نوین در حوزه تربیت اسلامی فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها