نقش مادر در شکل‌گیری هویت مذهبی فرزند: رویکردی قرآنی-جامعه‌شناختی

نویسنده

دانشجوی دکتری سیاستگذاری فرهنگی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

10.48310/qej.2025.19627.1062

چکیده

این پژوهش نقش مادر در تعمیق ارزش‌های دینی و شکل‌گیری هویت مذهبی فرزند را با تکیه بر آیات قرآن، روایات اسلامی و تحلیل‌های جامعه‌شناختی مبتنی بر نظریه‌های چارلز هورتون کولی (خودآینه‌ای و گروه نخستین) و پی‌یر بوردیو (سرمایه فرهنگی و عادت‌واره) مطالعه می‌کند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق تحلیل آیات، روایات و منابع نظری گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مادر به‌عنوان اولین مربی دینی و اجتماعی، از طریق تعاملات اولیه، گفتار نیکو، رفتارهای الگومدار، ارزیابی مستمر و تقویت روابط خانوادگی مبتنی بر محبت، هویت دینی فرزند را شکل می‌دهد. همچنین، مادر با ایجاد محیط دینی و آموزش اصول اخلاقی نظیر صداقت، صبر، پاکدامنی و ذکر خدا، ارزش‌های دینی را در فرزند درونی می‌کند. او با تشویق به عبادت خالصانه، اجتناب از کارهای بیهوده و رعایت تقوا و نیکوکاری، سرمایه فرهنگی و نمادین فرزند را ارتقا می‌دهد. در نهایت، نتایج حاکی از آن است که مادر با انتقال باورهای دینی و تقویت هویت مذهبی، رشد اجتماعی، اخلاقی و فرهنگی فرزند را به‌صورت همدلانه تسهیل می‌کند.
 

کلیدواژه‌ها