انطباق محتوای کتاب های هدیه های آسمانی و آموزش قرآن دوره ابتدایی از منظر اهداف غایی تربیتی اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیت دانشگاه فرهنگیان، اراک، ایران .

2 کارشناسی امور تربیتی دانشگاه فرهنگیان اراک، ایران.

10.48310/qej.2025.18992.1056

چکیده

پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان پوشش اهداف غایی تربیتی اسلام در محتوای کتب درسی «هدیه‌های آسمانی» و «آموزش قرآن» دوره ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ انجام شده است. روش تحقیق، تحلیل محتوای کمی بوده و جامعه آماری شامل تمامی دروس، آیات و فعالیت‌های کتب مذکور از پایه دوم تا ششم بوده است که بررسی تمامی حجم جامعه، نیازی به نمونه‌گیری را مرتفع ساخته است. ابزار اصلی پژوهش، سیاهه تحلیل محتوای اهداف غایی تربیتی اسلام (تنظیم‌شده توسط گلپایگانی و داودی کلایی) است که روایی محتوایی و پایایی آن از طریق روش اسکات (۳۶/۸۷ درصد) تأیید شده است. واحد تحلیل، «مضمون» و واحد زمینه «درس» در نظر گرفته شد. داده‌ها با آمار توصیفی تحلیل شدند. یافته‌ها حاکی از توزیع نامتوازن پرداختن به اهداف غایی است؛ به طوری که در کتب «هدیه‌های آسمانی»، مؤلفه «طهارت و حیات طیبه» در پایه‌های دوم تا پنجم بیشترین سهم را داشته و تنها در پایه ششم، مؤلفه «هدایت و رشد» (۴۱٪) غالب بوده است. همچنین، مؤلفه «قرب و رضوان» در تمامی پایه‌ها کمترین توجه را به خود اختصاص داده است. در کتب «آموزش قرآن»، به جز پایه دوم، مؤلفه «عبادت و عبودیت» بیشترین بسامد را داشته، در حالی که مؤلفه «تقوا» در پایه‌های اول تا چهارم، کمترین میزان توجه را به خود جلب نموده است. نتیجه‌گیری می‌شود که در کتب مورد بررسی، پوشش اهداف غایی تربیتی اسلام فاقد توازن لازم است.

کلیدواژه‌ها

دو فصلنامه مطالعات تربیتی و اجتماعی قرآن وعترت
دوره 7، شماره 14
اسفند 1403
صفحه 75-96

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار